गाबोरोन, बोत्सवाना / AfricaWire.IO / – दोन वर्षांच्या मंदीनंतर बोत्सवानाची हिऱ्यांवर अवलंबून असलेली अर्थव्यवस्था सुधारण्याची चिन्हे दाखवत आहे, आणि वित्तीय अधिकाऱ्यांनी या वर्षाचा विकास दर सुरुवातीच्या ३.१% वरून ३.८% पर्यंत वाढवला आहे. ही सुधारणा वर्षाच्या पहिल्या सहामाहीत झालेल्या अधिक मजबूत हिऱ्यांच्या उत्पादनाला दर्शवते. ही मंदी प्रामुख्याने २०२३ च्या तिसऱ्या तिमाहीत सुरू झालेल्या हिऱ्यांच्या उद्योगातील घसरणीमुळे आली होती. खनिज आणि ऊर्जा मंत्री बोगोलो केनेवेंडो यांनी सांगितले की, त्या या क्षेत्राबद्दल सावधपणे आशावादी आहेत.
मंत्रालयाच्या आकडेवारीनुसार, या वर्षी आतापर्यंत स्थानिक हिऱ्यांचे उत्पादन १५.१ दशलक्ष कॅरेटवर पोहोचले आहे, जे २०२५ च्या याच कालावधीतील १३.३ दशलक्ष कॅरेटच्या तुलनेत १४% नी अधिक आहे. केनेवेंडो म्हणाल्या की, हिऱ्यांच्या किमतींनी तळ गाठला होता आणि आता त्या पुन्हा उसळी घेऊ लागल्या आहेत. त्या म्हणाल्या की, अमेरिकेच्या बाजारपेठेतील मागणी सुमारे ३.३% च्या घसरणीवरून ५% ते ६% वाढीपर्यंत पोहोचली आहे आणि जुलैमध्ये तर ही वाढ दुहेरी अंकातही पोहोचली होती. भारतातही अशीच वाढ दिसून येत आहे, असेही त्यांनी सांगितले.
बोत्सवाना आणि डी बिअर्स यांसारख्या उत्पादकांच्या नेतृत्वाखाली, नैसर्गिक हिरे कृत्रिम हिरे, जागतिक आर्थिक अनिश्चितता आणि अमेरिकेच्या आयात शुल्कांविरुद्ध जोरदार पुनरागमन करत आहेत. केनेवेंडो म्हणाल्या की, भारत आणि सुदूर पूर्वेकडून नैसर्गिक हिरे खरेदी करण्याचा मानस सुमारे २५% ते २६% आहे, तर कृत्रिम हिऱ्यांसाठी हे प्रमाण १७% आहे. त्या म्हणाल्या की, ग्राहक हळूहळू नैसर्गिक हिऱ्यांकडे परत वळत आहेत. या मंदीचा बोत्सवानावर मोठा परिणाम झाला होता, ज्याला या वर्षाच्या सुरुवातीला पतमानांकनात घसरणीचा सामना करावा लागला होता.
तांब्याच्या खाणकामाला गती मिळत आहे.
हिऱ्यांव्यतिरिक्त इतर क्षेत्रांतही वाढ होत आहे, विशेषतः तांब्याच्या क्षेत्रात. एमएमजी (MMG) आपल्या खोएमाकाऊ खाणीच्या विस्तारासाठी सुमारे ९०० दशलक्ष डॉलर्सची गुंतवणूक करत आहे, ज्यामुळे ही खाण या प्रदेशातील सर्वात मोठ्या तांबे उत्पादकांपैकी एक बनेल. एमएमजीने डिसेंबर २०२५ मध्ये या प्रकल्पाला मंजुरी दिली असून, वर्षाला १,३०,००० टन तांब्याचे उत्पादन करण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे. या विस्तारातून पहिले उत्पादन २०२८ मध्ये सुरू होण्याची अपेक्षा आहे. केनेवेंडो म्हणाले की, या खाणीत ७,००० लोकांना रोजगार मिळेल, ज्यामुळे रोजगाराच्या बाबतीत ही बोत्सवानातील आतापर्यंतची सर्वात मोठी खाण ठरेल.
२०१६ मध्ये, जेव्हा प्रमुख खाणी बंद झाल्या, तेव्हा तांब्याची निर्यात शून्य होती, ती आता २०२५ मध्ये ११.१ अब्ज पुलापर्यंत वाढली आहे. या वर्षी जुलैपर्यंत, ती ८.५ अब्ज पुलावर पोहोचली होती, जी मागील वर्षाच्या तुलनेत २७% नी वाढली आहे. सरकारी मालकीची 'एक्सप्लोरेशन इन्व्हेस्टमेंट कंपनी बोत्सवाना' क्रोम, लिथियम, प्लॅटिनम, मँगनीज, युरेनियम आणि निकेलची शक्यता असलेल्या चार पट्ट्यांमध्ये सुरुवातीच्या अन्वेषणातील जोखीम कमी करण्यासाठी एका मोहिमेचे नेतृत्व करत आहे. बोत्सवानाची तांब्यासाठीची ही धडपड झांबियामधील प्रयत्नांचीच आठवण करून देते, जिथे संयुक्त अरब अमिराती (UAE) आपले आर्थिक संबंध अधिक दृढ करत आहे.
महागाईमुळे भविष्यातील चित्र अस्पष्ट झाले आहे.
बँक ऑफ बोत्सवानाने गुरुवारी सांगितले की, सुधारित दृष्टिकोन हा २०२६ च्या पहिल्या सहामाहीतील अपेक्षेपेक्षा अधिक चांगल्या कामगिरीचे प्रतिबिंब आहे, ज्याला वाढलेल्या हिऱ्यांच्या उत्पादनाचा आधार आहे. इतर क्षेत्रांमधील वाढ वेगवेगळी असली तरी एकूणच ती माफक राहिली आहे, असेही त्यात म्हटले आहे. विश्लेषकांनी असा इशारा दिला आहे की, यातील बहुतेक सुधारणा खाणकाम क्षेत्रातील पुनरुज्जीवनामुळे झाली आहे आणि त्यामुळे गरिबी थेट कमी होत नाही. रोजगाराची मंद निर्मिती आणि उच्च महागाई यामुळे सामान्य बोत्सवाना नागरिकांना मिळणारे फायदे मर्यादित होत आहेत.
मध्यवर्ती बँकेच्या अंदाजानुसार, यावर्षी महागाईचा सरासरी दर ८.१% राहण्याची अपेक्षा आहे, जो ऑगस्ट महिन्यातील ५.९% च्या अंदाजापेक्षा जास्त आहे. गव्हर्नर लेसेगो मोसेकी म्हणाले की, देशांतर्गत इंधनाच्या वाढलेल्या किमती आणि विजेच्या दरांमुळे महागाई वाढण्याची शक्यता आहे. दुष्काळ, पीक-नापिकी आणि पशुधनाचा मृत्यू यांसारख्या एल निनोच्या परिणामांमुळे आणखी धोका वाढतो, असे गव्हर्नर म्हणाले. मध्यपूर्वेतील संघर्षाशी संबंधित तेल, वायू आणि खतांच्या वाढलेल्या किमती, तसेच जागतिक व्यापार तणावामुळेही किमती आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.
हिऱ्यांच्या व्यापारात पुन्हा तेजी आल्याने बोत्सवानाने विकासाचा अंदाज ३.८% पर्यंत वाढवला, ही बातमी सर्वप्रथम लुसेल मीडिया: कतारचा व्यवसाय, बातम्या आणि गती यावर प्रसिद्ध झाली.